Ҳиссиёт ва ақл кураши – инсон хатоларининг илдизи
Инсон табиати икки кучдан иборат: ақл ва ҳиссиёт. Улар ҳар куни, ҳар соатда, ҳар қарорда ўзаро курашда бўлади. Ва айнан шу кураш — инсон қилган кўплаб хатоларнинг асосий сабабчисидир.
Ҳиссиёт – тезкор, оғир, тўсатдан пайдо бўладиган куч. У сизни шиддат билан қарор қабул қилишга мажбур қилади: ғазаб, ҳасад, муҳаббат, қўрқув, завқ – буларнинг ҳар бири ақлга имконият бермайдиган даражада кучли бўлиши мумкин.
Ақл эса – хомуш, лекин теран. У жойи ва вақти билан гапиради. Лекин аксар ҳолда ҳиссиёт ундан илгарилаб, қарорни “тезда” қабул қилиб бўлади.
Натижа:
• Пушаймон, афсус.
• “Нега аввал ўйламадим?”
• “Ҳар сафар шунақа бўлади!”
Танишми?
Ечим қаерда?
1. Ақлга вақт беришни ўрганинг
Ҳар қандай кучли ҳиссиётда интизомли сукунат яратиш — катта салоҳиятнинг белгисидир. “Беш дақиқа қоидаси” ёрдам беради: қарор қабул қилишдан аввал 5 дақиқа ҳеч нарса қилмаслик. Бу вақтда ақл етарли куч топади. Аммо бир хил катта қарорларга ҳатто кунлар керак бўлади.
2. Ҳиссиётни йўққа чиқарманг – уни эшитинг
Ҳиссиёт – дўст эмас, душман ҳам эмас. У даракчи. Лекин қарор қабул қилувчи — ақл бўлиши керак. Ҳиссиётни инкор қилманг, лекин унга раҳбарлик ҳам берманг.
3. Қарор қабул қилишда “савол” ечимдир
Ўзингиздан сўранг:
• “Бу қарорга қайси ҳис туфайли келдим?”
• “Бу ҳис вақтинчаликми?”
• “Бир кундан кейин ҳам шундай қарор қиламанми?”
Агар инсон фақат ҳиссиётга суянса – у ёлғонга, манманликка, зиёнга бошлайди. Агар фақат ақлга суянса – у сўроқсиз, совуқ ва бефарқ бўлади. Иккаласини тартибга сола олган одамгина ҳақиқат ва хато орасини ажрата олади. Мувозанатли ҳаёт кечиради.
Ақл — нур. Ҳиссиёт — қувват.
Улар биргаликда бўлса — инсон баркамол, қарорлари эса бардавом бўлади.