Бир шогирд бор экан. У ҳар доим катта бойликка эришишни, катта пул тасарруф этишни…
Бир шогирд бор экан. У ҳар доим катта бойликка эришишни, катта пул тасарруф этишни, қўлига кўп пул тушишини орзу қилар экан. Унинг устози, доно ва тажрибали инсон, шогирдининг бу қатъий хоҳишини билиб, уни синовдан ўтказишга қарор қилади.
Бир куни устоз шогирдига бир халта тилло ва кумуш бериб:
— Бу пулни менинг номимдан бутун қишлоқ аҳлига бўлиб бер, лекин ҳар бир оилага ўз эҳтиёжларига қараб тақсимла, — деб топшириқ беради.
Шогирд пулларни олиб, қишлоқ аҳли орасида тақсимлашга киришади. Аммо бир неча кун ўтиб, қишлоқда шов-шув кўтарилади. Кимдир кўп олган, кимдир оз. Кимдир олган пулини беҳуда сарфлаган, яна кимдир унга етмагани учун шикоят қилади. Хуллас тинч яшаган аҳолида норозилик авжида ва шогирт маддоҳлик ва улуғланиш жомига чўмиб, туғёнда мақтовлардан ўзидан кетиб, қўшимчасига маломатга ҳам қолди. Унинг қарорлари адолатга яқин бўлмади.
Шогирд устозига қайтади ва айтган вазифасини бажара олмаганини тан олади. Устоз эса унга шундай дейди:
— Пулга эгалик қилиш осон, лекин уни тўғри тасарруф этиш ҳаммага ҳам насиб этмайди. Агар сен тасарруф этиш қобилиятини ўзингда ривожлантирмасанг, катта бойлик сенга фақат муаммо келтиради. Аллоҳ бандасини севади ва уни муаммога соладиган, узидан узоқлаштириши мумкин бўлган нарсани чеклайди.
Шогирд тушуниб етади: бойлик ва катта пул — бу фақат имконият. Лекин уни бошқариш учун ақл, қобилият ва масъулият керак. Кўп ўтмай у ўз устози билан бирга янги билимлар ўрганишга, қийинчиликларни енгишни, пулни ва имкониятларни қандай бошқаришни ўрганишга киришади.
Бой бўлиш учун кучли хоҳиш керак, лекин энг асосийси — уни тасарруф этиш қобилиятидир. Катта пул инсоннинг кучини ҳам, камчилигини ҳам ошкора қилади. Агар сиз пулни бошқаришни ўрганмасангиз, унинг таъсири остида қолишингиз мумкин. Бойлик сизни йўлдан адаштирмаслиги учун, уни тўғри йўналтиришни ўрганинг. Сиз унинг устида бўлинг, ичингизга киргазманг.
Пул, бойлик, амал — бу синов. Унга ҳақиқий эгалик қила олган инсонларгина муносиб бўлади. Бошқалари ўзига муаммо орттиришдан ўзга наф олмайдилар.